Хар ус нуурын дэргэдэх шөнө
Нуурын эрэгт майхнаа барьсан гурван оюутан шөнө дунд усан доороос хонхны дуу сонсов.
Намрын эхэн сар байлаа. Батаа, Сараа, Төгөлдөр гурав газарзүйн дадлагаар Хар ус нуурын баруун эрэгт ирж, хулсан шугуйн захад майхнаа босгов. Өдөржин салхи шуургалж, нуурын ус саарал өнгөтэй долгилж байв.
Нар жаргаж, гал түлэхэд хажуу айлын өвгөн морьтой ирэв. «Өнөө шөнө тэр хонх дуугарна. Ус руу бүү харцгаа» гэж хэлээд, юу ч тайлбарлалгүй буцаж одов. Оюутнууд инээлдэж, өвгөнийг шог яриа хэлсэн гэж бодов.
Шөнө дундын үед Сараа сэрэв. Салхи намжиж, нуур толь мэт тогтуун болсон байлаа. Тэгтэл хаа нэгтээ, усны гүнээс аажуу, давтагдах хонхны дуу цуурайтав. Дуу нь ойртож байгаа юм шиг, дараа нь холдож байгаа юм шиг санагдана.
Батаа гар чийдэнгээ асаан эрэг рүү гүйв. Гэрлийн туяа усан дээр тусахад нуурын төв хэсэгт бөөрөнхий мөнгөлөг гэрэл анивчиж, дуутай зэрэгцэн унтарч байв. Төгөлдөр утсаараа бичлэг хийх гэсэн ч дэлгэц нь хар хэвээр байлаа.
Үүр цайхад дуу тасарч, нуур юу ч болоогүй мэт тайван болов. Харин эрэг дээр, майхнаас хэдхэн алхмын зайд, усанд норсон хуучин зэс хонхны хэлтэрхий хэвтэж байв. Түүн дээр сийлсэн үсэг хэний ч мэдэх бичиг биш аж.